++interview Manuel Scarpa
Emmanuel Scarpa is een van de musici van het Umlaut Double Trio, die op 21, 22, 23 en 25 januari samen zal optreden met de Spinifex Tuba Band, binnen het kader van de tweede editie van de TryTone Dubbelplus concerten. Emmanuel werd door muziekjournalist Peter Bruyn geinterviewd:
Umlaut Double Trio: Spiegelmuziek
"Ik wilde een elektrisch versterkt geluid", vertelt slagwerker Emmanuel Scarpa vanuit zijn woonplaats Lyon over zijn trio Umlaut. "En ik wilde terug naar de onbevangenheid van de eerste band uit mijn tienerjaren, toen ik nog een punkrockdrummer was. Tegelijk moesten er ritmisch nieuwe wegen ingeslagen worden. Andere, complexere maatsoorten. Umlaut voelt voor mij als een rockband. Alleen de groupies ontbreken…."
Emmanuel Scarpa komt eind januari met zijn groep naar Nederland voor een serie Dubbelplus-concerten samen met de Spinifex Tuba Band. In dit geval neemt hij echter niet alleen Umlaut mee, dat buiten hemzelf bestaat uit gitarist Fred Poncet en bassynthesizer-speler Fred Escoffier, maar heeft hij het ensemble uitgebouwd tot Umlaut Double Trio, met verder de vermaarde Franse gitarist Marc Ducret en hammondorganist Antonin Rayon. Een ‘symmetrisch’ kwintet met twee gitaristen, twee klavierspelers en slagwerker Scarpa zelf als scharnier in het midden.
Umlaut bestaat sinds 2005, maar Scarpa had in eerdere groepen zowel met Poncet als met Escoffier gespeeld. De drie kennen elkaar al zeker een jaar of vijftien, vertelt de drummer. ,,Lange persoonlijke relaties zijn belangrijk voor mijn artistieke ontwikkeling."
In 2006 wilde de Franse jazzgitarist Marc Ducret wat nieuwe composities uitproberen met Rayon en Scarpa – toevallig een zelfde bezetting als die van Umlaut. Emmanuel Scarpa zag de overeenkomst, maar ook de 'spiegeling' van twee duo's met zichzelf in het centrum. Dat muzikale spiegelen' bleek iets wat zowel hemzelf als Ducret fascineerde. Toen hij met Umlaut in 2008 een tweede album ging opnemen schreef Emmanuel een speciaal stuk voor die kwintetbezetting, het tweedelige 'Through the Looking-Glass #4', dat met bijna drieëntwintig minuten de dragende compositie van de cd werd.
Het is een fascinerend stuk dat door de inbreng van twee gitaren, nadrukkelijke bassynthesizer en sturende slagwerkpartijen van Scarpa zelf behoorlijk 'rock' klinkt. Een beetje de sfeer van de vroege King Crimson. Een muzikale achtbaan met plotselinge wendingen en onverwachte versnellingen.
Het idee van spiegeling en symmetrie in muziek houdt hem al heel lang bezig, vertelt Scarpa. "Dan denk ik bijvoorbeeld aan 'Musikalisches Opfer' en 'Die Kunst der Fuge' van Bach en al die symmetrieën die je terug vindt in het werk van Anton Webern. Maar ik ben ook gek op 'Alice in Wonderland' van Lewis Carroll en het vervolg dat hij daarop schreef: 'Through the Looking-Glass', waarnaar ik mijn eerste compositie voor het Umlaut Double Trio heb vernoemd."
Enerzijds kun je het stuk beluisteren als Scarpa’s interpretatie van de tekst van Lewis Carroll, maar tegelijk is het een voorbeeld van de ‘spiegel’ als gereedschap bij het componeren. "Je kunt een melodisch motief spiegelen, een ritme, of een muzikale structuur. Of een combinatie van die dingen. Het maakt natuurlijk een groot verschil waar je binnen je compositie die ‘spiegels’ plaatst. Ik vind het als componist leuk om te spelen met schijnbare spiegels of zelfs 'lachspiegels'. Voor mij zijn het allemaal ingrediënten die ik tot mijn beschikking heb bij het schrijven. Eigenlijk is het ook niet belangrijk of de luisteraars precies weten waar die 'spiegels' in het stuk verstopt zijn."
Emmanuel is in de eerste plaats slagwerker, waarbij een rol in de ritmesectie hem even goed ligt als het spelen van vrije en meer melodische partijen. Daarnaast ervaart hij het als noodzakelijk om naast het drummen te kunnen componeren. "Muziek schrijven is zoiets als lopen voor mij; al is lopen wel een tikkeltje eenvoudiger."
Binnen zijn composities wil Scarpa de balans te vinden tussen drie zaken: Zijn eigen verbeelding als componist, de vrijheid voor de muzikanten om al improviserend een persoonlijke inbreng te hebben in de door hem geschreven stukken, en tenslotte het vinden van muzikale structuren die het klassieke schema 'thema-solo-thema' doorbreken.
Begin deze eeuw speelde Emmanuel Scarpa een tijdlang bij het trio Man Bites Dog rond saxofonist Tobias Klein die ook deel uitmaakt van het Spinifex Orchestra. De Fransman heeft nu ook een compositie geschreven voor de Spinifex Tuba Band. "Van Spinifex ken ik alleen hun album 'Trioda'. De Tuba Band heeft een andere bezetting en is nieuw voor mij. Maar ik heb zowel met Tobias als met Gijs Levelt al gewerkt in het project Man Bites Dog eats Amsterdam Klezmer Band en toen hebben we veel muzikale ideeën uitgewisseld."
"Toen ik begon na te denken over een stuk voor Spinifex had ik niet zozeer een spiegel in mijn hoofd, maar wel die twee tuba's. Plotseling schoot mij iets te binnen wat John Coltrane ooit gezegd had over zijn zijn album 'Africa/Brass' uit 1961: Hij wilde een band met een 'drone'. Coltrane creëerde die drone met contrabassen die een e-mineur akkoord speelden, met daar overheen een melodie in d-mineur. Ik heb dat idee van die drone en die polyfonie vastgehouden en vanuit die 'drone' op bescheiden wijze naar iets ‘serieels' toegewerkt. En in mijn 'compositie-kookboek' levert dat een interessant contrast op."
|
